ABC terapii jąkania

Diagnoza i terapia jąkania powinny opierać się na zasadach praktyki opartej na dowodach (ang. evidence-based practice). Interwencja terapeutyczna w jąkaniu jest skuteczna. 

Diagnoza

  • dzieci – diagnoza zaburzeń płynności mowy u dzieci w wieku przedszkolnym opiera się w dużej mierze na wywiadzie z rodzicami, którzy traktowani są przez terapeutę partnersko, gdyż najlepiej znają swoje dziecko. Terapeuta przygląda się czterem obszarom funkcjonowania dziecka: objawom jąkania z poziomu ciała (pierwotnym i wtórnym), nastawieniu dziecka do trudności w wypowiadaniu się, jego przemyśleniom, emocjom, które towarzyszą jąkaniu, a także aktywności i uczestniczeniu dziecka w kontaktach z innymi. Ostatnim obszarem, niezwykle jednak istotnym w wypadku małych dzieci, jest ocena wsparcia, jakie otrzymują one od otoczenia, poziomu zaniepokojenia rodziców jąkaniem oraz ich przemyśleń i emocji, jakie towarzyszą kwestii niepłynności mowy dzieci.  
  • młodzież i osoby dorosłe – diagnoza zaburzeń płynności mowy u młodzieży i osób dorosłych polega na określeniu potrzeb danej osoby w zakresie komunikacji – nie tylko stopnia nasilenia jąkania, ale także sfery uczuć i myśli na temat trudności w wypowiadaniu się i siebie jako mówcy z jąkaniem, jej aktywności i uczestnictwa w życiu społecznym oraz zakresu wsparcia, na jakie może ona liczyć w swoim otoczeniu.

Terapeuta stara się poznać zasoby osób z jąkaniem, ich sytuację życiową, nastawienie do komunikacji oraz trudności w wypowiadaniu się i poszukuje zasobów, które mogłyby wesprzeć proces terapii. Wraz z daną osobą (w wypadku bardzo małych dzieci – z ich rodzicami) – ustala, jakich zmian oczekuje ta osoba, co mogłoby być celem terapii i stara się wyjaśnić, czy te cele są realne. 

Specjalista w zakresie zaburzeń płynności mowy dysponuje znajomością szerokiego wachlarza metod i w pierwszym etapie terapii może wyjaśnić osobie z jąkaniem (lub rodzicom małego dziecka), na czym one polegają. Możliwe jest wypróbowanie różnych podejść, zanim dana osoba zdecyduje się na jedno z nich. 

Terapia

Scenariusze zajęć

Lekcję na temat jąkania można przeprowadzić pod następującymi warunkami:

  • zgoda dziecka jąkającego się,
  • zgoda jego rodziców,
  • odpowiednie przygotowanie logopedy, nauczyciela i rówieśników.